Gawain 6: Pagsusuri

I. Pamagat (Ilagay kung bakit humantong ang may-akda sa ganitong pamagat)
• Mabangis na Lungsod – Ang may-akda ay naglalayong ipaalala sa atin na hindi
lahat ng tao ay pantay pantay. Sa ating lipunan, mayroong mga mahirap na
patuloy na humihirap at may mga mayayaman na patuloy na
yumayaman. Dahil ditto, maraming mga tao ang gumagamit na lamang ng
dahas upang makuha at makamit ang mga ninanais.
II. May-akda (ipakilala ang may-akda)
• Efren Abueg – isa sa mga iginagalang na nobelista, kuwentista, mananaysay, at
krititiko ng kaniyang panahon. Sumulat at nag-edit ng maraming mga
sangguniang aklat si Abueg at ginagamit hanggang sa kasaluyukan sa kapwa
pribado at publikong paaralan, mula sa elementarya, sekundarya hanggang sa
kolehiyo. Bukod dito, malimit ilahok ang kaniyang mga kuwento sa mga
teksbuk na sinulat ng ibang awtor. At isa sa mga akdang kanyang mga naisulat
ay ang Mabangis na Lungsod.
III. Uri ng Akdang Pampanitikan
• Maikling Kwento
IV. Nilalaman
a. Tauhan
• Adong – 12 gulang na batang pulubi sa Quiapo.
• Aling Ebeng – matandang pilay sa tabi ni adong sa dakong luwasan ng
simbahan.
• Bruno – isang siga na kinatatakutan ni adong na siyang kumuha sa kanyang pera.
b. Tagpuan – simbahan ng Quiapo
c. Balangkas (Buod)
Ang gabi ay mabilis na lumatag sa mga gusali, lumagom sa malalaki’t maliliit
na lansangan, dumantay sa mukha ng mga taong pagal, sa mga taong araw-araw ay
may bagong lunas na walang bisa. Ngunit ang gabi ay waring manipis na sutla lamang
ng dilim na walang lawak mula sa lupa hanggang sa mga unang palapag ng mga
gusali. Ang gabi sa kalupaan ay ukol lamang sa dilim sa kalangitan sapagkat ang gabi
sa kalupaan ay hinahamig lamang ng mabangis na liwanag ng mga ilaw-dagitab.
Alisin na ang nagtatayugang gusali roon, alisin na ang bagong lagusan sa ilalim ng
lupa, alisin na ang mga tindahang hanggang sa mga huling oras ng gabi’y mailaw at
mabawasan ang mga taong pumapasok at lumalabas doon, dahil sa isang bagay na
hinahanap sa isang marikit na altar. Ang tingin niya tuloy sa mga ilaw-dagitab ay
parang mga piraso ng apoy na ikinakalat sa kalawakan. Kangina pa siyang tanghali sa
loob ng marusing na bakuran ng simbahan, nagsawa na ang kaniyang mga bisig sa
wala pang tunog ng katuwaan. Nasasaktan siya, sapagkat ang bahagi ng pangungusap
na iyon ay untag sa kaniya ni Aling Ebeng, ang matandang pilay na kaniyang katabi
sa dakong liwasan ng simbahan. At ang mga kamay ni Adong ay manginginig pa
habang inilaladay niya sa masakim na palad ni Bruno ang salapi, mga baryang
matagal ding kumalansing sa kaniyang bulsa, ngunit kailan man ay hidni nakarating
sa kaniyang bituka. “Maawa na po kayo, Mama..Ale..gutom na gutom na ako!” Ang
mga daing ay walang halaga, waring mga patak ng ulan sa malalaking bitak ng lupa.
Ang kampana ay tumutugtog at sa loob ng simbahan, pagkaraan ng maikling sandali,
narinig ni Adong ang pagkilos ng mga taong papalabas, waring nagmamadali na tila
ba sa wala pang isang oras na pagkakatigil sa simbahan ay napapaso, nakararamdam
ng hapdi, hindi sa katawan, kundi sa kaluluwa. Ang pangambang sumisigid na kilabot
sa kaniyang mga laman at nagpapantindig sa kaniyang mga balahibo ay waring
dinaklot at itinapon sa malayo ng isang mahiwagang kamay. At sa kaabalahan niya’y
hindi na napansing kakaunti na ang mga taong lumalabas mula sa simbahan. At ang
lamig na iyon ay waring dugong biglang umagos sa kaniyang mga ugat. Ang basag na
tinig ay naghatid sa kaniya ng lagim. At pagkaraan ng ilang sandali, hindi na niya
naramdaman ang kabangisan sa kapayapaang biglang kumandong sa kaniya.
V. Taglay na Bisa (Damdamin, Kaisipan, Asal)
VI. Kamalayang Panlipunan
B. Tata Selo
Panuto: Hanapin ang sipi ng “Tata Selo” ni Rogelio Sikat. Suriin ang nilalaman at ideyang nais
iparating nito sa pamamagitan ng pagsunod sa pormat ng pagsusuri na nasa ibaba.
Sipi ng Akda ( ilagay ang link/ sanggunian)
FILIPINO_ Tata Selo Ni_Rogelio Sikat_files
VII. Pamagat (Ilagay kung bakit humantong ang may-akda sa ganitong pamagat)
• Ito ay ibinatay ng may-akda sa pangunahing tauhan ng istorya na isang
lalaking magsasaka na nagngangalang Selo. Bagamat may pagkakaiba sa Tata
Selo na ipinakilala sa atin ni Rizal sa ilang kabanata ng isa sa kanyang nobela, hindi maitatangging maaaring inspirasyon ng may-akda ang naturang tauhan
sa pagbuo ng ‘Tata Selo’.
VIII. May-akda (ipakilala ang may-akda)
• Isinilang noong 1940, Rogelio R. “Sikat” Sicat iniwan niya ang San Isidro,
NuevaEcija noong 1950’s para magtrabaho sa University of Santo Tomas.
Pagkataposmaging campus writer at literary editor ng The Varsitarian , tinuloy
niya hanggang maging isa siya sa mga sikat na pioneers ng Philippine
literature sa pamamagitan ng pagpili ng Filipino bilang lenggwahe ng kanyang
pagsusulat, at sa pamamagitan nag pagtalikod sa mga pag-alala at
pakikipagtagpo sa mga “Western writers”. “Impeng Negro” at “Tata
Selo”, parehong gawa ni Sicat na isinadula sa isang pelikula, ay ilan lamang sa
mga ginawa ni Sicat.
IX. Uri ng Akdang Pampanitikan
• Maikling Kwento
X. Nilalaman
d. Tauhan
• Tata Selo – isang biyudo na may anak na dalaga.
• Binatang mayaman – anak ng pinakamayamang propirtaryo sa bayan ng San
Roque.
• Alkalde Mayor – Pinapunta niya si Saling sakanilang tahanan pagkatapos na
kausapin si Tata Selo sa kanyangtanggapan sa munisipyo at sa kulungan nito
kinabukasan.
• Hepe – Siya ay isang malaking lalaki na namumuno sa pulisya ng San Roque.
• Kabesang Tano – nagmamay-ari ng lupang sinasaka ni Tata Selo
• Saling – Ang maglalabimpitong taon gulang na dalagang anak ni Tata Selo
nanamasukan ng tatlong buwan sa tahanan ng kabesa.
• Batang Magbubukid – isang batang bumisita sa kulungan ni Tata Selo.
e. Tagpuan
• Sa munisipyo sa bayan ng San Roque
f. Balangkas (Buod)
• Maliit lamang sa simula ang kalumpon ng taong nasa bakuran ng
munisipyo, ngunit ng tumaas ang araw, at kumalat na ang balitang
tinaga at napatay si Kabesang Tano, ay napuno na ang bakuran ng
bahay-pamahalaan. Nasa harap niya at kausap ang isang magbubukid,
ang kanyang kahangga, na isa sa nakalusot sa mga pulis na sumasawata
sa nagkakagulong tao. “Hindi ko ho mapaniwalaan, Tata Selo,” umiiling
na wika ng kanyang kahangga, talagang hindi ko ho mapaniwalaan”.
Hinaplus-haplos ni Tata Selo ang ga-dali at natuyuan na ng dugong
putok sa noo. Mainit ang sikat ng araw na tumatama sa mga ito, walang
humihihip na hangin at sa kanilang ulunan ay nakalutang ang
nasasalisid na alikabok. “Bakit niya babawin ang saka?” tanong ng Tata
Selo. “Dinaya ko na ba siya sa partihan?” Nagsindi ito at pagkaraa’y
tinalikuran si Tata Selo at lumapit sa isang pulis. “Pa’no po bang
nangyari, Tata Selo?” Tahimik na nakatingin sa kanya ang bata.